Icahn: The Restless Billionaire (2022) ไอคาห์น เศรษฐีอยู่ไม่สุข – โจรสลัดวอลล์สตรีทหรืออัศวินผู้ถือหุ้น? เจาะลึกเกมเทกโอเวอร์บีบหัวใจและการขับเคี่ยวทุนนิยมของ คาร์ล ไอคาห์น โดย บรูซ แม็กคอร์มิค
ในฐานะภาพยนตร์สารคดีชีวประวัติเชิงธุรกิจและการเงินระดับพรีเมียม (Biographical Financial Documentary) ผลงานของค่าย HBO Documentary Films ผลงานการกำกับโดย บรูซ แม็กคอร์มิค (Bruce McCormack หรือ Bruce David Klein) Icahn: The Restless Billionaire (2022) พาผู้ชมไปสำรวจชีวิต การไต่เต้า และเบื้องลึกจิตวิทยาของ คาร์ล ไอคาห์น (Carl Icahn) หนึ่งในมหาเศรษฐีนักลงทุนสายต่อสู้ (Activist Investor) หรือที่ยุคทศวรรษ 1980 ขนานนามเขาว่า “Corporate Raider” (ผู้รุกรานองค์กร) ผู้ทรงอิทธิพลและน่าเกรงขามที่สุดในประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นสหรัฐฯ ผู้เป็นแรงบันดาลใจสำคัญของตัวละคร กอร์ดอน เก็กโก (Gordon Gekko) ในหนังคลาสสิก Wall Street (1987)
เรื่องย่อ: จากเด็กควีนส์สู่ฉลามร้ายแห่งตลาดทุน และสงครามหุ้นระดับตำนาน
สารคดีบอกเล่าเส้นทางชีวิตของ คาร์ล ไอคาห์น ตั้งแต่จุดเริ่มต้นในย่านฟาร์ร็อกอะเวย์ เขตควีนส์ มหานครนิวยอร์ก เติบโตมาในครอบครัวชนชั้นกลางระดับล่างที่มีแม่เป็นครูและพ่อเป็นนักร้องประสานเสียงในโบสถ์ยิว ด้วยความเฉลียวฉลาด เขาคว้าทุนการศึกษาเข้าเรียนคณะปรัชญาที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน ก่อนจะก้าวเข้าสู่ถนนวอลล์สตรีทในช่วงทศวรรษ 1960 ด้วยเงินทุนจากการเล่นโป๊กเกอร์
ไอคาห์นสร้างชื่อกระฉ่อนโลกในช่วงยุค 1980 ด้วยกลยุทธ์ “การซื้อหุ้นแบบไม่เป็นมิตร” (Hostile Takeover) โดยการกว้านซื้อหุ้นของบริษัทยักษ์ใหญ่ที่กำลังบริหารผิดพลาดหรือมีราคาต่ำกว่ามูลค่าจริง แล้วบีบให้คณะกรรมการบริหารต้องปฏิรูป ขายสินทรัพย์ทิ้ง หรือซื้อหุ้นคืนในราคาสูงเพื่อทำกำไร ดีลประวัติศาสตร์ที่สร้างทั้งชื่อเสียงและความเกลียดชังคือการเข้าฮุบสายการบิน TWA (Trans World Airlines) ในปี 1985 ซึ่งนำไปสู่การตัดขายเส้นทางบินและชำแหละทรัพย์สินจนสายการบินต้องล้มละลายในเวลาต่อมา
สารคดีพาผู้ชมติดตามการต่อสู้ของเขายาวนานกว่าห้าทศวรรษ ตั้งแต่ศึกชิงอำนาจในบริษัทเหล็ก Texaco, อภิมหาดีลเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21 อย่าง Apple (ที่ดีลทวีตเตอร์ของเขาสามารถดันมูลค่าตลาดขึ้นได้หลายพันล้านเหรียญ), Netflix, Herbalife ไปจนถึงสงครามประลองปัญญาผ่านจอโทรทัศน์กับนักลงทุนรุ่นน้องอย่าง บิลล์ แอ็กแมน (Bill Ackman) พร้อมเปิดบทสัมภาษณ์แบบตัวต่อตัวกับไอคาห์นในวัย 80 กว่าปีที่ยังคงนั่งเฝ้าหน้าจอเทรดหุ้น และตั้งคำถามว่า อะไรคือแรงขับเคลื่อนที่แท้จริงของชายที่ไม่ยอมหยุดนิ่งแม้จะมีทรัพย์สินมหาศาล
จุดเด่นและมิติเชิงภาพยนตร์ที่ไม่ควรมองข้าม
Icahn: The Restless Billionaire (2022) โดดเด่นด้วย การนำเสนอมุมมองสองด้านต่อ “ทุนนิยมเสรี” อย่างไม่ประนีประนอม (Unbiased Dissection of Wall Street Capitalism) สารคดีไม่ได้ทำหน้าที่เพียงยกย่องความเก่งกาจของไอคาห์น แต่เปิดเวทีให้นักวิจารณ์ นักข่าวเศรษฐกิจ และอดีตพนักงานบริษัทที่เคยตกเป็นเหยื่อของการชำแหละองค์กรได้ออกมาสะท้อนความเจ็บปวด คำถามสำคัญคือ: ไอคาห์นเป็น “นักสู้เพื่อผู้ถือหุ้นรายย่อย” ที่คอยลงโทษผู้บริหารกินเงินเดือนสูงแต่ไร้ฝีมือ หรือเป็นเพียง “โจรสลัดกระหายเงิน” ที่ทำลายตำแหน่งงานเพื่อผลกำไรส่วนตน?
ความยอดเยี่ยมของภาพยนตร์เรื่องนี้คือ เสน่ห์การเล่าเรื่องและบทสัมภาษณ์ที่เปิดเปลือยของ Carl Icahn การได้ตัวไอคาห์นมานั่งตอบคำถามอย่างตรงไปตรงมา เผยให้เห็นทั้งความเย่อหยิ่ง อารมณ์ขันแบบเหน็บแนม ปรัชญาการต่อรองแบบโป๊กเกอร์ และความเปล่าเปลี่ยวในฐานะชายที่มองทุกสิ่งในโลกเป็นกระดานหมากรุก ผสานเข้ากับฟุตเทจบันทึกประวัติศาสตร์การเงินและบทสัมภาษณ์บุคคลระดับท็อปของวอลล์สตรีท ทำให้หนังการเงินเรื่องนี้เข้าใจง่าย สนุก ตื่นเต้น ไม่ต่างจากภาพยนตร์แนวชิงไหวชิงพริบ
ไฮไลต์สำคัญที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้คุ้มค่าแก่การรับชม
- สงครามวาจาถ่ายทอดสดกับ Bill Ackman ทาง CNBC: การรีรันศึกวิวาทะระดับประวัติศาสตร์วอลล์สตรีทเมื่อปี 2013 ที่ไอคาห์นต่อสายโฟนอินด่าทอและหักหน้าคู่ปรับเรื่องหุ้น Herbalife ต่อหน้าผู้ชมสดทั่วโลก
- เบื้องหลังการเข้าซื้อกิจการสายการบิน TWA (1985): บทเรียนคลาสสิกของโลกการเงินที่สะท้อนถึงจุดสูงสุดและความอำมหิตของการเทกโอเวอร์บริษัท
- การกดดัน Apple และ Tim Cook: กรณีศึกษาการใช้พลังของการถือหุ้นและการทวีตข้อความเพียงไม่กี่คำเพื่อกดดันให้บริษัทยักษ์ใหญ่ของโลกต้องซื้อหุ้นคืนมหาศาล
- ปรัชญา “หมาโป๊กเกอร์”: การเปิดเผยวิธีคิดของไอคาห์นที่ประยุกต์ทฤษฎีเกมและจิตวิทยาการประเมินความกลัวของคู่แข่งมาใช้ในโลกธุรกิจจริง
- ความบันเทิงที่ตอบโจทย์คอหนังแนว Financial Documentaries, Wall Street History, Business Strategy และ Billionaire Biographies: สารคดีธุรกิจระดับเอ็กซ์คลูซีฟที่คนสนใจเรื่องการเงิน การลงทุน และกลยุทธ์อำนาจไม่ควรพลาด
